Utjiri

Tarata era Colonial ukax mä jach’a uñacht’äwiwa

Iglesia de Tarata ukax mä jach’a utaw

Tarata Colonial: Encomiendas ukhat Jilïr Irpiri Andino ukar puriñkama 

I. Fundación ukatxa Uraqinaka Asignación 

Conquistadores ukanakan puritapatxa, Tarata, ukax nayratpach mä wakiskir punto ukhamaw pre-inca thakhinx sistema colonial ukarux mayacht’asiwayi.

Territorio ukan wasitat utt’ayasiñapax qalltawayiw asignación de... parcelas ukanaka. Francisco Pizarro jupa pachpaw qallta uraqinak jaljañanx chikancht’asiwayi. Aka lurawix Tarata markan estructura social ukhamarak económica colonial ukan cimientos ukanakaw utt’ayawayi, nayrïr jaqinakan jakawip mayjt’ayawayi.

II. Doble Poder: Jefes ukat Élite Indígena ukanaka

Español jaqinakax autoridadanïpkchisa, Tarata markan apnaqawipax sayt’asiñamp ukhamarak nobleza indígena ukan ch’amanchatapampiw uñt’ayasi.

Jilïrinakan Ch’amapa

Yaqha suyunakat sipansa, Tarata markanx mä ch’aman élite p’iqinchirinakaw utjaskakïna, juk’ampis dinastía uksankirinakawa Ninaja ukat Copaja. Uka irpirinakax, yaqhip pachax ch’axwañanx pä lurawinak phuqhapxäna:

  • Estado tuqiru: 1.1. Jupanakajj impuesto apthapiñatakisa, irnaqäwinak wakichtʼañatakisa uñjapjjänwa.
  • Ayllu tuqiru: 1.1. Jupanakax nayra pacha apnaqawip phuqhapxäna, ukat indígenas ukanakan costumbres ukat derechunakapar arxatirinakjamaw irnaqapxäna.

Chucuito markan p’iqinchirinakapampix Tarata markan jurisdicción tuqitx complejo ch’axwawipax aka etapa uñacht’ayaraki, ukax estratégico importancia uka chiqan uñacht’ayi.

III. Iglesia ukat Ajay tuqit Control 

Iglesia Católica ukax Tarata markan colonial jakäwipanx wali wakiskiriwa. Evangelización lurañat sipansa, uka... Iglesia Colonial ukax mä jach’a uñacht’äwiwa Ukax mä centro de poder social ukhamarak económico ukhamaw irnaqäna, indígenas jaqinakan ajay jakäwip irptañataki (Indionakan yatichäwipa).

Indígenas irpirinakamp yaqhip sacerdotenakampi jan wali lurawinakampi, jan walt’awinakampi ch’axwawinakapax qillqt’atarakiwa, ukax uka pachan jan walt’awinak uñacht’ayi.

IV. Tarata ukax Periodo Colonial tukuyata: 1793 maran visita 

Niya 18n pacha mara tukuyaruxa, Intendente ukan visitt’atapa Antonio Álvarez y Jiménez jupax 1793 maranwa yuritayna Jupax Tarata ayllun jakawipat mä suma ukat wali ch’amampiw uñacht’ayäna.

Jupanakan uñakipäwipax taqi tuqitwa uñjasiwayi:

  • Realidad Social ukax akhamawa: Jupax sapa uru jakawipata ukhamarak español, criollo, mestizo, indígena ukanakan jakawipatw qhanañcht’awayi.

  • Economía ukat Política: 1.1. Jupax producción local ukat sistema de gestión ukanak qillqt’awayi.

  • Utjiri: Jupax kunjamsa uka... Tayka Iglesia ukhamaraki jach’a phunchhawinakata, uka provincianxa amtatarakiwa.

Colonia pachax independencia ch’axwäw tukuyatampiw tukuyäna, sistema encomienda ukax chhaqtayatäxänwa ukatx República pacharuw thakhinak jaytawayi.

Mä Jaskhiwi jaytaña

Uka correo electrónico ukax janiw uñt’ayatäkaniti. Wakisiri yapunakaxa * ukham uñt’atawa